Ra­por­ta: Árk­ta­laš guovl­lui­de sáhttet fiev­ra­sit vahát­laš ávd­na­sat

Suoma birasguovddáža, Dearvvasvuođa- ja buorredili lágádusa ja Dálkediehtaga lágádusa varas raportta jelgii árktalaš guovlluide sáhttet boahtteáiggis fievrasit guhkkin vahátlaš ávdnasat ja kemikálaid mearri sáhttá muđuige lassánit.

Dutkanlágádusaid jelgii dálkkádatrievdan sáhttá váikkuhit dasa, ahte Lappii fievrasit ođđa ávdnasat, jos juo aktii jávkan ávdnasat besset vuohon birrasii omd. jihkiid suddama boađusin.

- Mii eat dovdda makkár váikkuhusaid dát ođđa ávdnasat dagahit. Dáid sivaid dihte ávžžuhuvvo riikkaidgaskasaš dutkanovttasbarggu lasiheapmi, oaivvildit dutkanlágádusat.

Dutkanlágádusat čielggade ilmmis, eatnamiiluoitimis ja biologalaš čájánasain vuhttojeaddji bissovaš orgánalaš birasmirkkuid (POP-ovttastusat) doaluid. Dákkár ovttastusat bohtet Davvi-Supmii ilmmi ja olbmo fievrridan materiálaid mielde.

Dutkanlágádusaid jelgii eallisilbba ja POP-ovttastusaid doalut leat Davvi-Suomas dábálaččat unnibut go riikka lulliosiin. POP-ovttastusaid doalut leat dábálaččat njiedjan Suoma Lappis maŋimuš moattelot jagi áigge.

Raportii leat čohkkejuvvon doaibmabidjoevttohusat, vai riikkaidgaskasaš soahpamušaid geatnegahttimiid, váralaš kemikálaid čuovvuma ja riskkaid stivrema sáhttá dikšut.

- Bállasa stašuvnna áibmo- ja eatnamiiluoitinčuovvuma galgá joatkit ja dievasmahttit. Eallisilbba ja POP-ovttastusaid doaluid galgá guhkesáiggeulbmiliin čuovvut maiddái guliin ja jávregearddádagain. Dasa lassin biebmogollosa bokte olbmuide čoggojeaddji mirkkuid gánneha dutkagoahtit, jos birrasa čuovvun- ja kártendoaimmain áicojuvvojit alla mirkodoalut. Birrasii čuohcci deattu indikáhtorin sáhttá atnit bohccos dutkama dihte váldon ávdnasiid, oaivvildit dutkanlágádusat.

Guhkásfievraseaddji birasmirkkot Suoma davviguovlluin -raporta lea ollašuhtton stáhtaráđi jagi 2015 čielggadan- ja dutkanplána ollašuhttima oassin.