Sámedikki nuoramus lahttu Aslak Holmberg čuovvu stuora beroštumiin davviriikalaš sámesoahpamuša ovdáneami ja soahpamuššii plánejuvvon aktasaš sápmelašmeroštallama.
- Mun gal oainnán dehálaš mihttomearrin oažžut oktasaš meroštallama. In oainne mange siva manne meroštallamis galggalii spiehkastit riikkas riikii. Vuolggasadjin ferte goitge leat, ahte álbmot ieš meroštallá dan gullevašvuođa álbmogii, oaivvilda Holmberg.
Suoma Sámediggi sáddii cuoŋománus Norgga ja Ruoŧa Sámedikkiide reivve, mas dat evttohii ráđđádallagoahtit aktasaš sápmelašmeroštallamis.Ruoŧa sámedikki stivra mearridii ovddit vahkus, ahte dat hálida ságastallat oktasaš sápmelašmeroštallama ásaheamis.
- Dat lea buorre go Ruoŧa sámedikkige lea vuolgime dasa fárrui. Nuppedáfus lean ádden, ahte Ruoŧabealdege lea dárbu čielggadit, ahte makkár olbmot leat beassan sámedikki jienastuslohkui, ahte dilli doppe sulastahttá vehá min dili. Livččii buorre ahte mii ovttas sáhtášeimmet čoavdit dákkár gažaldagaid, oaivvilda Holmberg.
Sápmelašmeroštallama objektiivvalaš kriterat leat iežáláganat iešguđet riikkaid sámediggelágas. Ruoŧas lea giellakritera goalmmát bulvii ja Norggas njealját bulvii. Suomas lea giellakritera lassin nu daddjon lappalaščuoggá. Holmberg deattuha giellakritera dehálašvuođa.
- Lea dehálaš doallat dan giellakritera vuođđun, dathan lea nu čielga indikáhtor mii earuha dain eará kultuvrraid váikkuhusain. Orro nu ahte dat šaddá dan njealját bulvii dan lassin. Livččii dehálaš ahte das lea muhtin orgána mii muhtin muddui viggá čuovvut dan, oaivvilda Holmberg.
Holmberg deattuha, ahte válgalogahallamii dohkkeheamis galgá leat sámiin loahpalaš mearridanváldi.
- Dat sáhttá leat buorre, ahte sámedikki mearrádusas livččii muhtin váidinvuohki, muhto dat maid ferte leat sámiid ásahan orgána, mii gieđahalalii daid váidalusaid. Dát lea goitge njuolgut sámi servvodaga siskkáldas ášši. Ii sáhtte leat mange ládje vuoiggalaš juos dat leat Suoma servoša olbmot geat dajale loahpalaš sáni das, dadjá Holmberg.
Holmberg atná áigedávvala dáfus realistalažžan, ahte aktasaš meroštallan gearggalii boahtit oassin davviriikkalaš sámesoahpamuša.
- Mun in oainne mii das livččii nu váttis, jus das livččii dat giellakritera ja muhtinlágan lávdegoddi mii čoavdá váidalusaid. In oainne mange siva, ahte manne oktage dain golmma Sámedikkiin ii dohkkehivčče dan. Dat ii mu mielas galggašii leat prinsihpalaččat váttis ášši ja sávan, ahte das bastet mearridit ovttasráđiin, loahpaha Holmberg.